ТҰРАҚТЫ (ЖАСЫЛ) ЛОГИСТИКАДА ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТІНІ ҚОЛДАНУ
DOI:
https://doi.org/10.58420/ptk/2025.88.04.006Кілт сөздер:
жасанды интеллект, машиналық оқыту, жасыл логистика, тұрақты даму, маршруттарды оңтайландыру, экологиялық тиімділікАңдатпа
Бұл мақала әлемдегі ең өзекті экологиялық мәселелердің бірі — парниктік газдардың шығарындыларына арналған. Логистика саласы осы шығарындылардың негізгі көздерінің бірі болып табылады және ол кез келген кәсіпорынның қызметінде маңызды рөл атқаратындықтан, қоршаған ортаның жағдайы әлі де аса өзекті мәселе болып қалуда. Технологиялық прогресс жаңа шешімдер ұсынады, олардың бірі осы мақалада қарастырылған: көлік процестерін оңтайландыру және атмосфераға зиянды шығарындыларды азайту үшін жасанды интеллектіні пайдалану. Зерттеудің мақсаты — жүк тасымалдау тізбектерін дамыту және бейімдеу үшін машиналық оқыту алгоритмдері мен нейрондық желілердің әлеуетін зерттеу және бағалау. Бұл ретте көлік қозғалысының қарқындылығы мен көлік құралдарының санының өсуі, әсіресе ірі қалаларда, сондай-ақ ауа райы жағдайлары, жеткізу мерзімдері және ауыр көліктердің қозғалысына қойылатын шектеулер сияқты факторлар ескеріледі. Зерттеу міндеттеріне отын шығыны, CO₂ шығарындылары және бос жүріс сияқты көрсеткіштерді пайдалана отырып, логистикалық процестердің тұрақтылығын бағалау әдісін әзірлеу, сондай-ақ дәстүрлі және интеллектуалды маршруттық жоспарлаудың салыстырмалы талдауы кіреді. Қалалық көлік моделін пайдалана отырып, практикалық сынақ жүргізілді. Жасанды интеллект көмегімен маршрутты оңтайландыру жүрілген қашықтықты 15%-ға және CO₂ шығарындыларын 10–12%-ға азайтуға мүмкіндік берді. Нәтижелер интеллектуалды алгоритмдердің жасыл логистика қағидаттарын енгізу және көлік секторы стратегиясына экологиялық критерийлерді интеграциялау үшін тиімді құрал бола алатынын дәлелдейді.
Жүктеулер
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2025 Қазақстан Өндіріс көлігі

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Дүние жүзінде.




