ТЕМІРЖОЛ КӨЛІГІНДЕГІ ТӨТЕНШЕ ЖАҒДАЙЛАР ЖАҒДАЙЫНДА БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІ ҚОЛДАУ ЖҮЙЕСІН ЗИЯТТАНДЫРУ

Аңдатпа

Бұл жұмыста теміржол көлігінде төтенше жағдайларда (ТЖ) басқару шешімдерін қабылдауды интеллектуалды қолдау мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі — шешім қабылдаушылардың әрекеттерін жылдам әрі дәл орындауын қамтамасыз ету қажеттілігі, әсіресе сирек кездесетін және аз формалданған ТЖ жағдайларында. Зерттеудің мақсаты — жасанды нейрондық желілерді (ЖНЖ) пайдаланып, эксперттердің әрекеттерін қайта өндіретін интеллектуалдандыру әдістері мен алгоритмдерін әзірлеу. Мақсатқа жету үшін келесі міндеттер шешілді: ТЖ-ны жіктеудің қазіргі әдістерін талдау; эксперттік білімді формализациялау; ЖНЖ-ны шешім қабылдаушылардың тәжірибесі негізінде әзірлеу және оқыту; ұсынылған тәсілдің тиімділігін тәжірибелік мысалдар арқылы бағалау. Зерттеу нәтижесі бойынша ЖНЖ әртүрлі ТЖ түрлерін дұрыс жіктеуге, салдардың ауқымын болжауға және шешім қабылдаушыларға ұсынылатын әрекеттерді қалыптастыруға мүмкіндік береді. Дамытылған ЖНЖ оқыту әдісі жүйені нақты теміржол станциясының ерекшеліктеріне бейімдеуге, соның ішінде сирек және аз формалданған жағдайларға мүмкіндік береді. Зерттеудің қорытындысы — басқару шешімдерін интеллектуалдандыру төтенше жағдайларды тиімді шешуді арттырады, материалдық және адами шығындарды азайтады және теміржол көлігінде шешім